Kultura Lifestyle

Tradycja to podstawa, czyli jak spędzamy Święta w różnych zakątkach Polski

980x513-CWR-blog-1

Święta Bożego Narodzenia oparte są na wieloletnich tradycjach, pielęgnowanych przez całe rodziny, przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Mimo, że w tym czasie każdy świętuje narodziny Dzieciątka, celebrowanie tego wydarzenia wiąże się z odmiennymi zwyczajami, w zależności od regionu. Sprawdźcie, jak obchodzimy Święta w różnych zakątkach Polski.

12 potraw, wyczekiwanie pierwszej gwiazdki, wspólne kolędowanie i pozostawienie jednego nakrycia dla strudzonego wędrowca – to tradycje wszystkim dobrze znane, jednak nie jedyne. Jesteście ciekawi, jakie zwyczaje kultywowane są w różnych zakątkach Polski?

Podlasie – w tym rejonie kraju do dzisiaj pielęgnowany jest zwyczaj pozostawiania na noc resztek z wieczerzy wigilijnej. Jedzenie zostawiano w pobliżu pieca, przed którym ustawiano ławkę posypaną piaskiem lub popiołem. Posiłki były pozostawiane zmarłym, którzy, zgodnie z wierzeniami mieszkańców Podlasia, tej nocy odwiedzali swoich bliskich. Równie istotną tradycją jest przestrzeganie kolejności degustowania wigilijnych potraw. Na Podlasiu wieczerzę zawsze zaczyna się od słodkiej kutii.  

Warmia i Mazury – niektórzy zachowują łuskę karpia na znak szczęścia, z kolei mieszkańcy Warmii i Mazur wyciągają słomki spod obrusa. Słomkowa tradycja sięga wielu pokoleń, a mimo to nadal jest praktykowana w północno – wschodniej części kraju. Według zwyczaju po wieczerzy wigilijnej wyciągano spod nakrycia stołu słomki – ten, kto wyciągnął proste źdźbło miał wieść spokojne, szczęśliwe życie. Członek rodziny, który wylosował krzywą słomkę, musiał się przygotować na kręty, niełatwy los.

Kujawy i Pomorze – w tych rejonach wielką rolę odgrywają świąteczne ozdoby. Niegdyś wieszano nad stołem sosnową gałązkę dekorowaną orzechami i jabłkami. Obecnie najważniejszym elementem bożonarodzeniowym jest choinka przystrojona chlebowymi ciastkami. Zazwyczaj mają one kształt domowych zwierząt – zgodnie z tradycją, zabieg ten miał zagwarantować powodzenie w hodowli mlecznych krów. Pomorze to miejsce, gdzie jedną z podstawowych potraw wigilijnych jest zupa rybna. Podczas wieczerzy dzieci siedzą przy osobnym stole, zwanym “ryczką”, natomiast za serwowanie potraw i dbanie o komfort zaproszonych gości dba pan domu.

Świąteczne tradycje w Polsce

Małopolska i Podkarpacie – kolędowanie to nieodzowny element Świąt. W Małopolsce i na Podkarpaciu spotkać można kolędników, którym przoduje turoń. W tych rejonach cechą charakterystyczną są też dania – poza tradycyjnymi potrawami, na świąteczny stół trafia grzybowy żurek (Małopolska) lub barszcz (Podkarpacie). Zdarza się także gratka dla najmłodszych, czyli opłatek posmarowany miodem – ten zwyczaj praktykowany jest także na Śląsku, gdzie nosi miano radośnika.

Wielkopolska – w tych rejonach za świąteczne prezenty nie odpowiada Święty Mikołaj a Gwiazdor, który sprawdza, czy dzieci spełniły w ciągu roku jakiś dobry uczynek. Ci, którzy byli niegrzeczni, zamiast pięknego prezentu otrzymują zgniłą pyrę. W Poznaniu szczególną wagę przywiązywano nie tylko do dobrych uczynków, ale także do czystości butów – zgodnie z legendą, czyste buty były gwarancją znalezienia świątecznego upominku. W Wielkopolsce dominującą potrawą, którą zajadają się mieszkańcy są makiełki, czyli makaron z masą makową.

Podhale – tu miesza się kultura ludowa z religią. Często spotykane są obyczaje o magicznym charakterze, mające zapewnić dostatnie, spokojne życie. Jedną z wigilijnych tradycji jest dekorowanie świątecznego stołu łańcuchem – ten zabieg miał gwarantować dobre zdrowie dla rodziny oraz sprawić, że nikt z bliskich nie odejdzie w nowym roku, a zwierzęta będą trzymały się zagrody. Równie istotne było dbanie o łyżkę i pilnowanie, by nie spadła na podłogę, gdyż to zwiastowało śmierć w rodzinie. Zbyt duża ilość łyżek na stole stanowiła przepowiednię rychłych narodzin, zaś braki w sztućcach nadchodzące odejście jednego z domowników. Na Podhalu nie zapomina się o zmarłych – w czasie Świąt nie należy używać ostrych akcesoriów – zgodnie z wierzeniami, to mogłoby zranić duszę zmarłych przodków, którzy odwiedzają swoje rodzinne strony.

Śląsk – poza wspomnianym już radośnikiem, czyli opłatkiem z miodem, w rejonach Górnego Śląska dominuje zupa z nasion konopii, zwana siemieniotką. Równie popularnym daniem są makówki, zupa migdałowa i postne gołąbki. W tych rejonach dzieci nie wyczekują ani Świętego Mikołaja, ani Gwiazdora – za prezenty odpowiedzialne jest bowiem Dzieciątko. Tradycja odnosi się także do panien – każda samotna kobieta, w Wigilię, o północy powinna wyjść na zewnątrz i nasłuchiwać, z której strony szczeka pies – to, skąd dochodzi dźwięk było wskazówką, z której strony przyjdzie miłość i wybranek serca.

Boże Narodzenie to bez wątpienia najbardziej magiczny czas w roku, kiedy całe rodziny zasiadają do wieczerzy przy wspólnym stole. Mimo, że tradycje często są dość niezwykłe i odrealnione, pomagają scalać wielopokoleniowe rodziny. Jakie zwyczaje świąteczne dominują w Waszych domach?

 

WordPorn